Dla wielu rodziców każda decyzja względem dziecka jest ważna. Podczas wizyt rodzice pytają mnie o różne, nawet drobne rzeczy. Mimo, że zawsze powtarzam, że macierzyństwem i tacieżyństwem trzeba się cieszyć i warto kierować się instynktem i zdrowym rozsądkiem, to w pełni rozumiem, że rodzice poszukują dodatkowego wsparcia. Jednym z tematów jest wybór pierwszych bucików, o którym pisałam już wcześniej, ale dostaję również zapytania o dobór kapci. Z perspektywy fizjoterapeuty dziecięcego temat wyboru odpowiednich kapci dla dziecka jest jednak ważniejszy, niż to mogłoby się wydawać. Stopy dziecka rozwijają się niezwykle intensywnie i dlatego to, co maluch nosi na nich przez wiele godzin w ciągu dnia, jest bardzo ważne. Może w realny sposób wspierać ich naturalny rozwój lub wręcz przeciwnie - może go ograniczać. W tym artykule podzielę się swoimi przemyśleniami oraz podpowiem jak wybrać odpowiednie kapcie dla malucha.
W artykule
Czy dziecko potrzebuje kapci?
To pytanie pojawia się szczególnie często. Prawda jest taka, że zdrowe stopy malucha najlepiej rozwijają się wtedy, kiedy mają możliwość swobodnej pracy, czyli podczas chodzenia boso. Są jednak sytuacje, w których rzeczywiście kapcie się przydają. Na kapcie warto spojrzeć nieco inaczej - nie jako obowiązkowy element stroju pociechy, ale jako praktyczną ochronę stóp w sytuacjach, w których jest to konieczne. Kiedy kapcie mogą być potrzebne?
Żłobek i przedszkole
Bez wątpienia najczęstszym powodem zakupu kapci jest pójście dziecka do żłobka i przedszkola. W żłobku lub przedszkolu dzieci są aktywne. Biegają, skaczą, wspinają się lub uczestniczą w innych aktywnościach ruchowych. Czasami jest to nawet wymagane przez konkretną placówkę i tłumaczone względami bezpieczeństwa dziecka. Zdarzają się jednak takie placówki, które pozwalają, a nawet zachęcają do chodzenia boso.
Poza domem
Podczas wizyt w miejscach publicznych, sklepach, restauracjach, salach zabaw czy hotelach. Kapcie pomagają utrzymać higienę i zabezpieczyć stopy dziecka przed ewentualnymi urazami. Kapcie na stopach mogą dziecku dać większe poczucie wygody i swobody. Zwłaszcza może to być ważne podczas dłuższych pobytów poza mieszkaniem lub domem.
Chłodna podłoga
W mieszkaniach lub domach, w których podłogi wykonane są np. z płytek i bywają zimne, a szczególnie jesienią i zimą. Wówczas kapcie mogą zapewnić komfort termiczny i chronić stopy dziecka przed wychłodzeniem.
Śliska powierzchnia
W przypadku płytek i innych powierzchni, które są szczególnie śliskie. Kapcie z antypoślizgową podeszwą mogą pomóc ograniczyć ryzyko poślizgnięcia się. Dotyczy to szczególnie paneli, lakierowanych podłóg lub płytek, po których dziecko porusza się dynamicznie.
W powyższych sytuacjach kapcie rzeczywiście są dobrym pomysłem i bezpieczeństwo dziecka jest najważniejsze. Warto natomiast pamiętać o tym, że jeżeli sytuacja tego nie wymaga, to warto postawić na chodzenie na boso.
Dlaczego chodzenie na boso jest ważne?
Według mnie to jeden z niezwykle ważnych tematów dotyczących rozwoju stóp dziecka. Z punktu widzenia wielu dorosłych chodzenie boso jest czymś niepraktycznym, a przede wszystkim niewygodnym. Dla dziecka chodzenia na bosaka jest natomiast czymś naturalnym i niebywale potrzebnym oraz przy okazji ważnym treningiem rozwojowym.
Małe dzieci często instynktownie, kiedy tylko mają taką możliwość, zdejmują skarpetki lub kapcie. Dzieje się tak ponieważ stopy dla malucha są bardzo ważnym narządem umożliwiającym mu poznawanie świata i odbierania bodźców z otoczenia. Dziecko chodząc boso może lepiej poczuć swoje ciało, może uczyć się kontroli ruchu i może budować, a później doskonalić pewność poruszania się. Jest to ważne zwłaszcza w pierwszych latach życia dziecka, kiedy układ nerwowy intensywnie się rozwija.
Naturalna praca mięśni stóp
Stopa dziecka zawiera bardzo dużo małych mięśni, więzadeł i receptorów czucia. Kiedy dziecko spaceruje na boso, jego mięśnie aktywnie pracują, a palce uczą się stabilizacji. Stopa w ten sposób dostosowuje się do podłoża i rozwija się również równowaga i koordynacja. Chodzenie boso pozwala maluszkowi w naturalny sposób rozwijać reakcje równoważne, które są potrzebne podczas skakania, biegania czy wspinania się.
Stopa jako fundament całego ciała
Stopa jest fundamentem całego ciała. To właśnie stopa jako pierwsza kontaktuje się z podłożem w pozycji wysokiej i wpływa na ustawienie: kostek, kolan, bioder, miednicy, a nawet kręgosłupa. W tym miejscu warto zaznaczyć, że jeżeli stopa ma ograniczoną możliwość ruchu, to może mieć to wpływ na całe ciało i całe ciało musi się do tego dostosować. Często nawet niewielkie ograniczenie pracy stóp może zmienić sposób poruszania się malucha i wpływać na jego postawę podczas codziennych aktywności.
Rozwój sensoryczny
Chodzenie boso dostarcza dziecku niebywałej liczby bodźców sensorycznych. Dziecko czuje temperaturę, strukturę i fakturę podłoża, nierówności oraz nacisk. Są to bardzo ważne aspekty w kontekście rozwoju układu nerwowego i kwestii planowania ruchu. Podkreślić warto, że im bardziej różnorodne podłoże poznaje dziecko, tym więcej informacji otrzymuje jego mózg, co tym samym wspiera rozwój świadomości własnego ciała jak i koordynacji.
Więcej na temat chodzenia boso oraz rozwoju stóp można przeczytać we wczesniejszych artkułach: "Pierwsze kroki dziecka" oraz "Pierwsze buty dla dziecka". Wkrótce pojawi się natomiast jeszcze jeden wpis na temat obuwia typui barefoot, które zyskuje na popularności i o które również często rodzice pytają.
Jakie są odpowiednie kapcie dla dziecka?
Wybór konkretnego produktu ma duże znaczenie dla komfortu i funkcjonowania małych stóp na codzień. Warto pamiętać, że kapcie powinny jak najmniej ingerować w ich naturalny ruch i pracę. Poniżej wymieniłam najważniejsze cechy, na które warto zwrócić uwagę przy zakupie obuwia. Jakie powinny być kapcie?
Lekkie
Cięższe kapcie mogą szybciej męczyć mięśnie i mogą zmieniać sposób chodzenia. Warto jest wybrać lżejsze, które będą wspierały naturalny ruch i nie będą zbytnio obciążać stóp. Ma to szczególnie znaczenie u młodszych dzieci, które dopiero uczą się stabilnego sposobu poruszania się.
Elastyczne
Kapcie powinny z łatwością zginać się w miejscu pracy stopy. Najlepiej, jakby zginały się pod palcami. W tym celu warto wykonać prosty test. Zaleca się spróbowanie zgięcia kapcia jedną ręką. Jeśli rodzic wyczuwa, że obuwie jest bardzo sztywne, to można się spodziewać, że będzie ono ograniczało pracę stopy. Dodatkowo warto sprawdzić, czy podeszwa skręca się na boki.
Miękkie i oddychające
Najlepiej wybierać kapcie wyprodukowane z tekstylnych, bawełnianych i przewiewnych materiałów. Dzięki temu stopy dziecka będą się mniej pocić, a maluch będzie się w nich czuł znacznie bardziej komfortowo. Dodatkowym atutem jest to, że miękkie materiały lepiej dopasowują się do kształtu stóp maluszka, co również zwiększy komfort ich noszenia.
Płaska podeszwa
Zdrowa stopa dziecka zwykle nie potrzebuje profilaktycznych wkładek ani podpierania ,,łuków''. Kluczowe jest, aby stopy dziecka pracowały samodzielnie. Zbyt duże ,,wsparcie'' z zewnątrz może ograniczać naturalne wzmacnianie mięśni stóp. Płaska podeszwa bardziej sprzyja fizjologicznemu rozwojowi chodu.
Bez obcasa
Nawet niewielkie uniesienie pięty może zmienić ustawienie całego ciała i środka ciężkości. Zazwyczaj dziecko najlepiej funkcjonuje w płaskim obuwiu. Takie ustawienie pozwala równomiernie rozkładać ciężar ciała na całej stopie.
Bez usztywnianego zapiętka
Zdrowa stopa potrzebuje ruchu i aktywniej pracy mięśni. Nie potrzebuje sztywnego zapiętka, który utrzymywałby stopę prosto. Zbyt sztywne elementy mogą ograniczać naturalną pracę stawu skokowego.
Szerokie z przodu
Palce u stóp powinny mieć miejsce do swobodnego ruchu. Zbyt wąskie kapcie mogą ściskać palce, ograniczać stabilizację i wpływać na wzorzec chodu. Dlatego przód kapci powinien być możliwie szeroki i dostosowany do naturalnego kształtu stóp.
Przykładowe propozycje kapci
Poniżej przedstawiam kilka propozycji kapci dla dziecka. Nie jest to post sponsorowany, a poniższe przykłady wynikają z mojej analizy oraz w niektórych przypadkach z dobrych opinii, które usłyszałam od rodziców moich pacjentów.
1. Tito - Kapcie dziecięce - Kwiatki BLUE DAISY
Źródło zdjęcia oraz możliwość zakupu na stronie: titot.pl
2. Bobux Xplorer - GO MEDITERRANEA
Źródło zdjęcia oraz możliwość zakupu na stronie: bobuxpolska.pl
3. Emel - Kapcie Barefoot dla dzieci granatowe z gwiazdą
Źródło zdjęcia oraz możliwość zakupu na stronie: emel.com.pl
4. Magical Shoes - Sandały dziecięce barefoot - COCO BABY BLUE
Źródło zdjęcia oraz możliwość zakupu na stronie: magicalshoes24.com
5. Komuello - Buty dziecięce - CROWN BLUE dla chłopaka
Źródło zdjęcia oraz możliwość zakupu na stronie: komuello.pl
Jak zmierzyć stopy dziecka?
Mierzenie stóp dziecka jest to prostsze, niż się wydaje.
Pomiar krok po kroku
- Połóż kartkę na podłodze przy ścianie i przyklej ją taśmą klejącą tak, aby się nie przesuwała.
- Poproś dziecko, aby stanęło jedną stopą całym ciężarem ciała na kartce w taki sposób, aby pięta była dosunięta do ściany.
- Zaznacz koniec najdłuższego palca, wyznacz kreskę i zmierz odległość od najdłuższego palca (najczęściej duży palec) do pięty - będzie to długość stopy.
- Zaznacz dwa najszersze miejsca stopy (najczęściej przód stopy na wysokości podstawy palców). Wyznacz kreskę i zmierz odległość. Będzie to szerokość stopy.
Zaleca się zmierzyć obydwie stopy w ten sam sposób. Zdarza się, że różnią się one rozmiarem. Pomiar szerokości stóp jest równie ważny. Co więcej, stopy dziecka warto mierzyć po południu. Zazwyczaj są one wtedy większe niż rano. Dodatkowo podczas wybierania kapci warto zwrócić uwagę również na wysokość podbicia oraz kształt stóp.
Ile dodać zapasu?
Najczęściej rekomenduje się około: 0,5-1 cm zapasu. Zbyt małe kapcie mogą ograniczać ruch, ale zbyt duże mogą z kolei pogarszać stabilizację. Warto też pamiętać, że stopa dziecka rośnie w stosunkowo szybkim tempie.
Jak często sprawdzać rozmiar stóp?
U młodszych dzieci zaleca się sprawdzać rozmiar stóp nawet co 2-3 miesiące.
Najczęstsze błędy przy zakupie kapci
- Kupowanie na wyrost - za duże kapcie mogą utrudniać stabilizację i zmieniać sposób chodzenia.
- Wybieranie zbyt sztywnych modeli - sztywność nie jest najlepsza dla stóp malucha.
- Kierowanie się wyłącznie wyglądem - ulubiona postać z bajki lub świecące podeszwy nie powinny być najważniejszym kryterium.
- Noszenie za małych kapci - podobnie jak zbyt duże kapcie zaburzają pracę stóp.
Podsumowanie
Wybór kapci dla pociechy nie musi być stresujący ani problematyczny. Warto zapamiętać, że najlepsze kapcie to takie, które możliwie najmniej przeszkadzają stopom dziecka i wykonywaniu naturalnej pracy. Stopy dziecka rozwijają się każdego dnia i potrzebują przede wszystkim swobody ruchu. A jeżeli tylko warunki na to pozwalają, to dziecko powinno jak najczęściej chodzić boso. Dla stóp dziecka będzie to najlepszy wybór i najlepszy trening.
